مشکلات رایج شبکه + علت و راه حل

ساعت ۹ صبح است و کاربران یک سازمان به‌تدریج گزارش می‌دهند که دسترسی به فایل‌سرور کند شده، بعضی سیستم‌ها صفحات وب را با تاخیر باز می‌کنند و ارتباط با یکی از سرویس‌های داخلی هم هر چند دقیقه قطع و وصل می‌شود. شبکه کامل از کار نیفتاده، اما همین اختلال‌های به‌ظاهر کوچک می‌توانند در مدت کوتاهی بهره‌وری کاربران و عملکرد سرویس‌های سازمان را تحت تاثیر قرار دهند.

مشکلات رایج شبکه همیشه با یک قطعی کامل و واضح خودشان را نشان نمی‌دهند؛ گاهی یک لینک ناپایدار، افزایش Packet Loss، مصرف بالای منابع یک تجهیز یا حتی یک تنظیمات اشتباه نیز می‌تواند عامل اصلی اختلال باشد. به همین دلیل، عیب‌یابی شبکه باید به‌صورت مرحله‌ای و بر اساس شواهد انجام شود، نه با تغییر تصادفی تنظیمات. در این مقاله، مشکلات رایج شبکه را بر اساس نشانه مشکل، علت‌های احتمالی و اقدام مناسب برای عیب‌یابی و رفع آن بررسی می‌کنیم تا بتوانید سریع‌تر محل اختلال را پیدا کرده و راهکار مناسب را انتخاب کنید؛ پس تا انتها با ما همراه باشید.

قبل از رفع مشکل شبکه، از کجا عیب‌یابی را شروع کنیم؟

مهم‌ترین اصل در عیب‌یابی شبکه این است که قبل از تغییر هر تنظیماتی، محدوده و ماهیت مشکل را مشخص کنید. دقت داشته باشید که تغییر هم‌زمان چند تنظیم می‌تواند باعث شود هم علت اصلی مشکل را از دست بدهید و هم تشخیص دهید کدام تغییر باعث رفع یا تشدید اختلال شده است. برای شروع، بهتر است عیب‌یابی را از ساده‌ترین و نزدیک‌ترین بخش به کاربر آغاز کرده و به‌صورت مرحله‌ای به سمت زیرساخت شبکه پیش ببرید. برای این کار، مراحل زیر را دنبال کنید:

لیست مشکلات رایج شبکه

مشکلات شبکه همیشه به شکل قطعی کامل بروز نمی‌کنند. گاهی کاربر فقط با کندی، قطع و وصل شدن ارتباط یا عدم دسترسی به یک سرویس مواجه است. از این رو لازم است که برای عیب‌یابی سریع‌تر، باید نشانه مشکل را با علت‌های احتمالی تطبیق دهید و سپس از نزدیک‌ترین نقطه، بررسی را شروع کنید. مشکلات رایج شبکه عبارتند از:

قطعی یا ناپایداری اتصال شبکه

قطع کامل ارتباط یا قطع و وصل شدن مداوم می‌تواند ناشی از مشکلات فیزیکی مانند کابل و پورت گرفته تا تنظیمات شبکه، خرابی تجهیزات یا اختلال در مسیر ارتباطی باشد. در این حالت، ابتدا وضعیت Link، کابل، پورت سوئیچ و تنظیمات IP را بررسی کنید و سپس با Ping و بررسی Error Counterها، پایداری ارتباط را ارزیابی کنید.

کندی شبکه

کندی که یکی از مشکلات رایج شبکه ممکن است به دلیل مصرف بالای پهنای باند، Packet Loss، افزایش Latency،Duplex Mismatch، مشکلات کابل‌کشی یا بار زیاد روی تجهیزات ایجاد شود. در چنین موقعیتی بهتر است ابتدا مشخص شود کندی در کل شبکه رخ داده یا فقط یک سرویس یا کاربر تحت تأثیر قرار گرفته است؛ سپس میزان ترافیک و خطاهای Interfaceها بررسی شود.

مشکل دریافت IP از DHCP

اگر سیستم از DHCP آدرس IP دریافت نکند، ممکن است مشکل از سرویس DHCP، ارتباط کلاینت با DHCP Server، VLAN یا Relay باشد. بررسی IP دریافت‌شده، وضعیت DHCP Server و امکان ارتباط کلاینت با سرور، اولین مراحل عیب‌یابی در صورت بروز این مشکل هستند. دریافت آدرسی مانند 169.254.x.x نیز اغلب نشان می‌دهد کلاینت نتوانسته از DHCP آدرس دریافت کند.

مشکل DNS و باز نشدن نام دامنه‌ها

اگر کاربر می‌تواند با IP به مقصد دسترسی داشته باشد اما نام دامنه یا نام سرویس را نمی‌تواند Resolve کند، به احتمال زیاد مشکل در DNS است. در این حالت باید تنظیمات DNS کلاینت، دسترسی به DNS Server، رکوردهای DNS و وضعیت سرویس DNS بررسی شود. ابزارهایی مانند nslookup یا dig نیز برای بررسی فرآیند Name Resolution کاربرد دارند.

تداخل IP یا IP Conflict

این مورد از مشکلات رایج شبکه زمانی رخ می‌دهد که دو دستگاه از یک IP Address استفاده کنند. این مشکل می‌تواند باعث قطع و وصل شدن ارتباط، دسترسی ناپایدار یا رفتار غیرقابل پیش‌بینی شبکه شود. بررسی جدول ARP، DHCP Leaseها و تنظیمات IP دستگاه‌ها می‌تواند به شناسایی IP تکراری کمک کند.

خرابی یا اختلال در سوئیچ و پورت شبکه

خرابی پورت، افزایش Errorها، Flapping لینک، تنظیمات اشتباه VLAN یا Duplex و حتی بار غیرعادی روی سوئیچ می‌تواند باعث اختلال ارتباط شود. در صورت بروز این مشکل در سوئیچ‌های مدیریتی، وضعیت Interface، سرعت و Duplex، Error Counterها و Logها را بررسی کنید و در صورت امکان تجهیزات و کابل را روی یک پورت سالم آزمایش کنید.

مشکلات کابل‌کشی و تجهیزات فیزیکی شبکه

کابل معیوب، کانکتور آسیب‌دیده، پانچ نادرست، خم‌شدگی شدید کابل یا استفاده از تجهیزات نامناسب می‌تواند باعث افت کیفیت لینک و افزایش خطا شود. در این حالت بررسی ظاهری باید با تست کابل و در صورت نیاز Certification لینک تکمیل شود، زیرا روشن بودن LED پورت به‌تنهایی سالم بودن کابل را ثابت نمی‌کند.

چطور تشخیص دهیم مشکل شبکه نرم‌افزاری است یا زیرساختی؟

تشخیص این موضوع با بررسی الگوی مشکل و مقایسه نتایج تست‌ها انجام می‌شود و شما نباید فقط بر اساس حدس، مشکل را نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری در نظر بگیرید. یک روش کاربردی این است که ابتدا مشخص کنیم مشکل در کدام بخش رخ می‌دهد. برای مثال، اگر فقط یک سیستم مشکل دارد، ابتدا تنظیمات IP، DNS، Firewall، Driver کارت شبکه و سیستم‌عامل همان سیستم را بررسی کنید.

یکی از بهترین روش‌ها برای تشخیص مشکلات رایج شبکه، جایگزین کردن کنترل‌شده اجزای مشکوک است. برای مثال، می‌توانید سیستم را با یک کابل سالم به پورت دیگری متصل کنید. اگر مشکل برطرف شد، محدوده عیب به کابل یا پورت قبلی محدودتر می‌شود.

بنابراین بهتر است عیب‌یابی از لایه فیزیکی شروع شود و به‌ترتیب به Network، Services و Application برسد. این روش باعث می‌شود بدون تغییرات تصادفی در تنظیمات، محدوده مشکل مرحله‌به‌مرحله کوچک‌تر شود. شما می‌توانید در صورت نیاز به استفاده از خدمات عیب‌یابی تخصصی مشکلات شبکه، به آدرس https://falnic.com/services/network/support مراجعه کنید.

آنچه درباره مشکلات رایج شبکه گفتیم

عیب‌یابی شبکه زمانی سریع و دقیق انجام می‌شود که به جای تغییر تصادفی تنظیمات، ابتدا نشانه مشکل و محدوده تأثیر آن مشخص شود. قطعی یا ناپایداری اتصال، کندی شبکه، مشکل DHCP و DNS، IP Conflict، خرابی پورت یا سوئیچ و مشکلات کابل‌کشی، از جمله مشکلات رایج شبکه هستند که کارشناسان IT با آن‌ها مواجه می‌شوند.

در نهایت، دقت داشته باشید که برای هر مشکل باید از ساده‌ترین بررسی‌ها شامل بررسی وضعیت کابل و Link و کنترل تنظیمات IP شروع کنید و سپس با ابزارهایی مانند Ping،Traceroute، nslookup و دستورات مدیریتی تجهیزات شبکه اطلاعات بیشتری از مشکل ایجاد شده به دست آورید.